Accountantskamer ECLI:NL:TACAKN:2026:75
Samenstellingsopdracht en rekening-courant bestuurder
Een accountant-administratieconsulent stelde jaarrekeningen samen van een vennootschap die een betalingsverplichting jegens een verkoper niet kon nakomen. De klacht over onvoldoende aandacht voor de rekening-courantverhouding en het ontbreken van een schuld in de jaarrekening werd in alle onderdelen ongegrond verklaard.
- Samenstellen
- Vakbekwaamheid en zorgvuldigheid
- Dossier
- Communicatie
De zaak
Een vennootschap kocht in 2018 een aantal bedrijven van klaagster voor 2,5 miljoen euro, waarbij een deel van de koopsom schuldig werd gebleven. Toen de koper enkele jaren later niet aan haar betalingsverplichtingen kon voldoen, sloten partijen een vaststellingsovereenkomst. Betrokkene was de samenstellend accountant van de koper en stelde de jaarrekeningen over 2022 en 2023 samen. Klaagster verweet hem onder meer onvoldoende aandacht voor de oplopende rekening-courantschuld van de bestuurder en het ontbreken van een schuld aan een Belgische overheidsinstantie in de jaarrekeningen.
De Accountantskamer beoordeelde vier klachtonderdelen. Het verwijt over het ontbreken van interne vastlegging van afspraken werd ongegrond verklaard: aannemelijk was dat betrokkene als opvolger van een collega bij hetzelfde kantoor volledig toegang had tot het dossier, inclusief de vaststellingsovereenkomst. Het verwijt over te late afronding van de jaarrekening over 2022 werd eveneens ongegrond verklaard, omdat de vertraging was veroorzaakt door het versnipperd aanleveren van informatie door de bestuurder, hetgeen klaagster niet had weersproken.
Het verwijt dat betrokkene onvoldoende actie had ondernomen bij de rekening-courantopnames werd ongegrond verklaard. Betrokkene had de bestuurder meerdere malen aangesproken op de omvang en ongebruikelijkheid van de rekening-courantverhouding en gewezen op fiscale risico's, en had de klantrelatie uiteindelijk beëindigd. Het verwijt dat een schuld aan een Belgische overheidsinstantie ten onrechte niet in de jaarrekeningen van de koper was opgenomen, werd eveneens ongegrond verklaard: de schuld betrof een dochtermaatschappij en niet de koper zelf, en er bestond geen consolidatieplicht.
De uitkomst
- Klacht ongegrond
Wat betekent dit voor de praktijk
Bij een samenstellingsopdracht is de accountant op grond van Standaard 4410 gehouden informatie van de cliënt op plausibiliteit te beoordelen en bij twijfel door te vragen. Wanneer een rekening-courantverhouding tussen een vennootschap en haar bestuurder oploopt tot een ongebruikelijk niveau, ligt het op de weg van de accountant dit te bespreken en de cliënt te wijzen op de verbonden risico’s, waaronder fiscale gevolgen onder de Wet excessief lenen.
De toerekening van schulden in de jaarrekening volgt de juridische structuur: een schuld van een dochtermaatschappij wordt in beginsel niet afzonderlijk opgenomen in de jaarrekening van de moedervennootschap, tenzij de moeder zich hoofdelijk aansprakelijk heeft gesteld of een consolidatieplicht bestaat. Ontbreekt dat, dan wordt de schuld meegenomen in de waardering van de deelneming.
Vakgenoten nemen hieruit mee dat een gemotiveerde en gedocumenteerde aanpak bij een oplopende rekening-courant van belang is, ook bij samenstellingsopdrachten. Wanneer de accountant zijn zorgen heeft uitgesproken, de cliënt heeft geïnformeerd over de risico’s en uiteindelijk de relatie heeft beëindigd, is daarmee invulling gegeven aan de verantwoordelijkheden die de standaard oplegt.